Taal en lezen in groep 8
Wat leren de kinderen bij taal en lezen in groep 8
Lezen om te leren
In groep 8 draait lezen steeds meer om lezen om te leren. Je kind gebruikt alles wat het in de voorgaande jaren heeft geleerd om zelfstandig informatie uit teksten te halen en die te onthouden. Het leest teksten bij aardrijkskunde, geschiedenis en natuur, zoekt informatie voor een werkstuk en bereidt zich voor op toetsen. Daarbij leert het een aanpak te kiezen die past bij het doel: een tekst snel doorkijken om te zien of de informatie bruikbaar is, gericht zoeken naar een antwoord op een vraag, of een tekst grondig bestuderen om hem te kunnen navertellen. Hoofdzaken onderscheiden van bijzaken, een schema of samenvatting maken en kernwoorden markeren zijn in groep 8 vaste hulpmiddelen.
Kritisch begrijpend lezen
Bij begrijpend lezen komen in groep 8 ook moeilijkere teksten aan bod, zoals betogen, recensies, reclameteksten en krantenartikelen. Je kind leert na te gaan wat de schrijver wil bereiken: wil hij informeren, overtuigen, amuseren of iets uitleggen? Het leert argumenten herkennen en beoordelen, onderscheid te maken tussen feiten en meningen en te zien wanneer een tekst eenzijdig is. Ook beeldspraak, spreekwoorden en uitdrukkingen krijgen aandacht, want wie die niet begrijpt, mist een deel van de boodschap. Bij teksten van internet leren de kinderen de vraag te stellen of een bron betrouwbaar is en hoe je dat kunt controleren.
Spelling: de werkwoordspelling afronden
In groep 8 wordt de werkwoordspelling afgerond. De kinderen oefenen alle vormen door elkaar: de tegenwoordige tijd met -t en -dt, de verleden tijd met -te of -de en het voltooid deelwoord. Nieuw is het voltooid deelwoord dat als bijvoeglijk naamwoord wordt gebruikt, zoals in de verhuisde kast of het geplakte fietswiel. Ook werkwoorden die uit het Engels komen, zoals mailen en updaten, vragen om goed nadenken. Daarnaast herhalen de kinderen lastige woorden met een tussen-n, woorden met een trema en het gebruik van hoofdletters en leestekens. Het doel is dat de kinderen niet alleen de regels kennen, maar ze ook toepassen bij het schrijven van hun eigen teksten.
Grammatica: zinnen ontleden
Bij het taalkundig en redekundig ontleden breiden de kinderen hun kennis uit met het meewerkend voorwerp en de bijwoordelijke bepaling. Ze leren het verschil tussen een hoofdzin en een bijzin en hoe zinnen met voegwoorden als omdat, terwijl en hoewel worden samengesteld. Wie weet hoe een zin is opgebouwd, kan beter formuleren en ook de werkwoordspelling beter toepassen, want de persoonsvorm en het onderwerp vinden is daarvoor de eerste stap.
Schrijven en presenteren
De kinderen schrijven in groep 8 langere teksten met een duidelijke opbouw: een inleiding, een kern en een slot. Ze maken een werkstuk over een zelfgekozen onderwerp, schrijven een betoog over een stelling of een verslag van een excursie of het schoolkamp. Bij het presenteren leren ze hun verhaal te ondersteunen met een digitale presentatie en vragen uit het publiek te beantwoorden. Ook het geven van feedback op het werk van een klasgenoot en het verwerken van feedback op hun eigen werk hoort erbij.
Technisch lezen
De meeste kinderen lezen in groep 8 vlot. Toch blijft het belangrijk om ook moeilijke en lange woorden, zoals vaktermen en leenwoorden, zonder haperen te kunnen lezen. Kinderen voor wie het technisch lezen nog moeite kost, krijgen extra oefening, zodat het lezen niet te veel energie vraagt en er meer aandacht overblijft voor het begrijpen van de tekst. De leerkracht volgt de leesontwikkeling met de toetsen van het leerlingvolgsysteem.
Leesplezier
Naast al het leren blijft leesplezier belangrijk. Kinderen die graag lezen, lezen meer en worden daardoor vanzelf betere lezers. In groep 8 maken de kinderen kennis met jeugdboeken over onderwerpen die bij hun leeftijd passen, zoals vriendschap, opgroeien, spanning en verre landen. In de klas vertellen kinderen elkaar over boeken die ze goed vonden, zodat ze ook op het spoor komen van boeken die ze zelf nog niet kenden. Met het pasje van de Bibliotheek Hengelo kunnen ze in de stad boeken, luisterboeken en informatieve boeken lenen.
Op weg naar het voortgezet onderwijs
Groep 8 is het laatste jaar op de basisschool. In het voortgezet onderwijs krijgen de kinderen te maken met veel verschillende vakken, met huiswerk en met toetsen die ze zelf moeten plannen en voorbereiden. Daarom besteden we in groep 8 extra aandacht aan het zelfstandig leren: een planning maken, een agenda bijhouden, leerstof verdelen over meerdere dagen en jezelf overhoren. Taal en lezen spelen daarbij een sleutelrol, want in elk vak moet je teksten lezen, begrijpen en onthouden.
Wat kun je thuis doen?
Blijf lezen, ook als je kind ouder wordt. Laat je kind kiezen uit jeugdboeken, strips, tijdschriften of de krant en praat samen over wat het gelezen heeft. Bespreek het nieuws en vraag naar de mening van je kind: waarom vind je dat, en wat zou iemand anders ervan kunnen vinden? Help je kind bij het plannen van het leren voor een toets door de stof samen in stukjes te verdelen. Meer ideeën staan op de pagina Lezen en leren lezen; tips voor thuis.