Hoofdluis; algemene informatie
Hoofdluis: een netelig probleem
Hoofdluizen zijn op zich betrekkelijk onschadelijke beestjes, maar ze kunnen veel jeuk veroorzaken. Kinderen kunnen daar veel last van hebben en zelfs de hoofdhuid open krabben waardoor de huid geïnfecteerd kan raken.
Wie krijgt hoofdluis
Iedereen kan hoofdluis krijgen, jong en oud, met lang of met kort haar. Hoofdluis heeft niets te maken met hygiëne: ook in schoon, pas gewassen haar voelen luizen zich prima thuis. Toch komt hoofdluis het meest voor bij kinderen van de basisschoolleeftijd. Dat is niet zo vreemd, want kinderen spelen vaak dicht bij elkaar, ze knuffelen, ze stoeien en ze steken de hoofden bij elkaar als er iets spannends te zien is. Bij elk contact van haar met haar kan een luis overlopen naar een nieuw hoofd.
Hoe ziet een hoofdluis eruit?
Een volwassen hoofdluis is ongeveer zo groot als een sesamzaadje, twee tot drie millimeter, en grijs tot bruin van kleur. Luizen hebben zes poten met kleine haakjes waarmee ze zich stevig aan het haar vasthouden. Ze leven van een klein beetje bloed dat ze uit de hoofdhuid zuigen, en daar ontstaat de jeuk door. De eitjes van de luis heten neten. Een luis plakt haar eitjes met een soort lijm vast aan een haar, vlak bij de hoofdhuid, omdat het daar lekker warm is. Neten zijn klein, ovaal en wit tot grijs. Je kunt ze niet wegblazen of makkelijk van het haar afschuiven, en daarin verschillen ze van roos.
Hoe ontdekt u hoofdluis?
Vaak is jeuk het eerste teken, maar niet iedereen krijgt jeuk. Kijk daarom vooral goed achter de oren en in de nek, want daar zitten luizen en neten het vaakst. Het beste kunt u het haar controleren met een speciale luizenkam, een fijne kam met de tandjes heel dicht bij elkaar. Kam het natte haar met wat crèmespoeling erin in kleine plukken van de hoofdhuid naar de punten en veeg de kam na elke haal af aan een wit tissue of keukenpapier. Ziet u kleine beestjes op het papier, dan heeft uw kind hoofdluis.
Hoe verspreidt hoofdluis zich?
Hoofdluizen kunnen niet springen of vliegen. Ze lopen van het ene hoofd naar het andere als het haar elkaar raakt. Een enkele keer gebeurt het via mutsen, sjaals, kammen of haarborstels, maar dat is veel minder vaak het geval. Buiten het hoofd overleeft een luis maar kort, omdat hij voedsel en warmte nodig heeft. Het is dus niet nodig om het hele huis schoon te maken als er luizen zijn gevonden.
De levenscyclus van de hoofdluis
Om hoofdluis goed te bestrijden, helpt het om te weten hoe een luis leeft. Na ongeveer een week komt een neet uit en kruipt er een kleine luis uit. Die groeit in een paar dagen uit tot een volwassen luis, die zelf weer eitjes gaat leggen. Juist daarom is het belangrijk om lang genoeg te blijven kammen: wie maar één keer kamt, mist de luizen die later nog uit de neten komen.
Wat doet u als uw kind hoofdluis heeft?
Schrik niet, het is vervelend maar goed te behandelen. De belangrijkste behandeling is kammen: kam het haar twee weken lang elke dag zorgvuldig met een luizenkam. Zo haalt u steeds de luizen weg die nog uit de neten komen, voordat zij zelf eitjes kunnen leggen. U kunt bij de drogist of apotheek ook een middel tegen hoofdluis kopen. Lees de gebruiksaanwijzing goed en blijf ook dan elke dag kammen. Controleer meteen de andere gezinsleden en behandel iedereen bij wie luizen worden gevonden.
Hoeft u alles te wassen?
Omdat luizen buiten het hoofd snel doodgaan, is het niet nodig om het hele huis te poetsen of alle kleding te wassen. Wilt u toch iets doen, was dan de kussenslopen, mutsen en sjaals die uw kind de laatste dagen heeft gebruikt op 60 graden, of stop een knuffel een paar dagen in een afgesloten plastic zak. Kammen en haarborstels kunt u schoonmaken in heet water.
Uw kind geruststellen
Voor kinderen kan het schrikken zijn als ze horen dat ze luizen hebben. Sommige kinderen schamen zich of zijn bang dat ze worden uitgelachen. Leg uw kind uit dat hoofdluis heel gewoon is en dat het niets zegt over hoe schoon iemand is. Maak van het dagelijkse kammen een rustig moment, bijvoorbeeld met een verhaal of een liedje erbij. In de klas leren we de kinderen dat je iemand met hoofdluis niet buitensluit: het kan iedereen overkomen, ook de juf of de meester.
Meld het op school
Vindt u hoofdluis bij uw kind, laat het dan zo snel mogelijk aan de leerkracht weten. U hoeft zich daar niet voor te schamen; het overkomt heel veel gezinnen. Door het te melden, kunnen we de andere ouders van de groep vragen om ook hun kinderen te controleren, zodat de luizen niet heen en weer blijven gaan. Wij noemen daarbij natuurlijk geen namen. Uw kind mag gewoon naar school komen als de behandeling is gestart.
Voorkomen is beter dan genezen
Helemaal voorkomen kunt u hoofdluis niet, maar u kunt wel de kans verkleinen dat het zich verspreidt. Controleer het haar van uw kind regelmatig met een luizenkam, ook als er geen jeuk is, en zeker na een vakantie of een logeerpartij. Bind lang haar vast in een staart of vlecht. Leer uw kind om geen mutsen, petten en haarborstels met anderen te delen.
De aanpak op school
Op school werken we samen met ouders om hoofdluis zoveel mogelijk onder controle te houden. Na elke vakantie worden de kinderen gecontroleerd door de luizenwerkgroep. Hoe dat in zijn werk gaat, leest u op de pagina Hoofdluis; werkgroep en controle. Heeft u vragen over hoofdluis, dan kunt u ook terecht bij uw huisarts, de apotheek of de GGD.